Ekonomik alanda yaşanan gelişmeler ve ticaret hacimlerinin artması ile yeni ödeme yöntemleri ortaya çıkmıştır. Çekler de bu doğrultuda ortaya çıkan ve her geçen gün daha yaygın hale gelen vadeli ödeme araçları arasında yer almaktadır. Nakit akışı yönetimi açısından, bazı işletmeler çek ile ödeme yaparak belirli bir vadenin sonunda ödeme yapmaktadır. Çekler hakkında oldukça sıkı yasal düzenlemeler bulunmaktadır. Çekler, isme yazılı çek ve hamiline çek olmak üzere iki başlık altında ele alınmaktadır. 

Hamiline çekler, alacaklısı herhangi bir isim olmayan ve çeki elinde bulunduran kişiye çeki tahsil etme hakkı tanıyan çek türüdür. İsme yazılı çeklerde, çek üzerinde yazan ismin dışındaki kişiler yalnızca çekin ciro edilmesi halinde tahsilat hakkına sahip olabilmektedir. Hamiline çeklerde ise çeki elinde bulunduran kişi, çeki tahsil edebilmektedir. Diğer bir deyişle hamiline çek, alacaklı kısmı açık olan çektir. 

Hamiline Çek Nasıl Düzenlenir?

Çek düzenlemenin bir dizi kuralı vardır ve çekin hatalı düzenlenmesi, bir dizi yasal yaptırıma neden olabilmektedir. Özellikle hamiline çek düzenlerken daha dikkatli olmak gereklidir. 

Çek defterlerinin baskı şeklini belirleyen esaslar, Maliye Bakanlığı, Türkiye Bankalar Birliği  ve  Türkiye  Katılım  Bankaları  Birliğinin  görüşü  alınarak,  Türkiye  Cumhuriyet  Merkez Bankasınca  Resmî  Gazete’de  yayımlanacak  tebliğle  düzenlenir.  Tacir  olan  ve  tacir  olmayan kişilere  verilecek  çekler  ile  hamiline  düzenlenecek  çekler,  açıkça  ayırt  edilebilecek  biçimde bastırılır. Hamiline düzenlenecek çekler için sadece bu çeklere ilişkin işlemlerin işlendiği ayrı çek hesapları açılır. Hamiline düzenlenecek çeklerde, hamiline çek defteri yapraklarının kullanılması gerekir. Çek yapraklarının üzerinde “hamiline” ibaresi matbu olarak yer alır. Çek defterinin her bir yaprağında; a) Çek hesabının numarası, b) Çek hesabının bulunduğu banka şubesinin adı, c) Çek hesabı sahibi gerçek kişinin adı ve soyadı, tüzel kişinin adı, ç) Çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişinin vergi kimlik numarası, d) Çekin basıldığı tarih, e)Çek hesabı sahibi gerçek kişi ise Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası; tüzel kişilerde ise varsa Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) numarası, f) Çek hesabı sahibi ile düzenleyenin farklı kişiler olması hâlinde, ayrıca düzenleyenin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunması gereklidir. Çeke elle hamiline yazmak yasaklanmıştır. Hatta çek üzerine elle bu ibareyi yazanlar için 1 yıl hapis cezası getirilmiştir. 

Hamiline Çek Nasıl Düzenlenir_

Çeklerde bulunan “keşide yeri” ve “keşide tarihi” öncelikli olarak doldurulmalıdır. Çekin keşide edilmesi, çekin düzenlenerek imza edilmesi ve ödeme emri niteliğindeki bu evrakın muhataba ibraz edilmek üzere verilmesidir. Yer ve tarih kısmının hemen altındaki kısımdaki “TL” ibaresinin karşısına ödenmesi taahhüt edilen tutarın rakam ile belirtilmesi gereklidir. Bu rakamın her iki tarafına da diyez “#” işareti kullanmak, çeke sonradan müdahale olanağını ortadan kaldırmaktadır. Alt kısma da çek tutarı yeniden yazı ile yazılmalı ve aynı şekilde iki baştan da kapatılmalıdır. Çekin alt kısmında bulunan imza sütunu da ıslak imza ile imzalanmalıdır. 

Tacir ve Tacir Olmayan Hamiline Çek Nedir?

Hamiline çek söz konusu olduğu zaman da ikili bir ayrım söz konusudur. Bunlardan birincisi tacir olan hamiline çeklerdir. Tacir olan hamiline çekler, ticari faaliyet yürüten ve bir vergi levhasına sahip olan işletmelere bankalar tarafından tahsis edilen çeklerdir. En yaygın olarak kullanılan hamiline çek türü de budur. Tacir hamiline çekler, işletmede imza yetkisine sahip olan ortaklar ve yöneticiler tarafından alacaklılara karşı düzenlenebilmektedir. Bir diğer hamiline çek türü ise tacir olmayan hamiline çektir. Bu çek, tacir olmadığı halde kredi derecelendirme notu iyi düzeyde olan bireylere verilmektedir. Tacir olmayan hamiline çekler, yalnızca ait olduğu kişi tarafından düzenlenebilmektedir. 

Faturalı Çek Nedir_

Faturalı Çek Nedir?

Satılan mal ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikaya fatura denir. Fatura bedeli çek yoluyla ödendiğinde, buna faturalı çek denmektedir.